Kiểm tra Mail |  Sitemap |  Đăng nhập đăng ký

RÈN LUYỆN KĨ NĂNG VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN BẰNG TỪ KHÓA PDF. In Email

Lê Thị Cẩm Thi, Tổ trưởng Bộ môn Văn-Sử-Địa-GDCD

Đổi mới phương pháp dạy và học văn trong nhà trường phổ thông theo định hướng coi học sinh là chủ thể sáng tạo phải là sự thay đổi toàn diện và đồng bộ. Trước hết cần xác định rõ mục tiêu và quan hệ giữa việc dạy tri thức và dạy tư duy, dạy chữ và dạy người, dạy tiếng Việt và dạy văn học. Cái chính của dạy văn ở cấp phổ thông là dạy người, dạy cho học sinh cách sống, cách cảm, cách nghĩ, khả năng giao tiếp. Sẽ không giao tiếp tốt, nếu học sinh không thông thạo bốn kỹ năng nghe - nói - đọc - viết.

 

Đổi mới phương pháp dạy học môn Ngữ văn trong trường phổ thông không thể không nhắm đến rèn luyện cho học sinh kỉ năng “viết”

Trường chúng tôi mới thành lập được 4 năm, chất lượng học sinh đầu vào rất thấp, đặc biệt là môn Ngữ văn, các em chưa có kĩ năng viết, phân tích,… Nên rất lúng túng, viết lan man, mơ hồ, kĩ năng diễn đạt yếu, mất rất nhiều thời gian cho phần mở đề khi làm một bài văn.

Để giúp học sinh có thể tìm thấy cho mình một phương pháp học tập có hiệu quả, biết rèn luyện các kĩ năng viết một bài văn nghị luận, phân tích... là một vấn đề hết sức khó khăn đối với chúng tôi. Nhà trường đã có nhiều suy tư, trăn trở để tìm ra cách hướng dẫn các em kĩ năng viết một bài văn nghị luận, điều không thể thiếu trong các đề văn thi tốt nghiệp và đại học mà các em cần phải vượt qua.

Xuất phát từ nguồn cảm hứng Bản đồ tư duy của tác giả Tony Buzan, chúng tôi thiết kế thành phương pháp rèn luyện học sinh kĩ năng viết bài văn nghị luận bằng “Từ khóa”. Từ khóa là những từ cô đọng, dễ nghe, dễ nhớ gợi mở cho học sinh cách tái hiện kiến thức, hướng suy nghĩ, hướng làm bài theo trình tự các bước để làm một bài văn nghị luận xã hội hay bài văn nghị luận văn học.Kết quả đã giúp học sinh giảm bớt lúng túng, biết bắt đầu từ đâu khi viết một bài văn nghị luận.

Sau đây chúng tôi xin trình bày minh họa về Từ khóa để viết bài văn nghị luận xã hội :

1/ Đối với nghị luận xã hội về một tư tưởng, đạo lí: đặt Từ khóa cho 3 phần theo kết cấu của bài văn, như sau :

a. Mở bài : Gợi – Đưa – Báo

+ Gợi : Gợi ý ra vấn đề cần nghị luận;

+ Đưa : sau khi gợi thì Đưa vấn đề cần nghị luận ra;

+ Báo : là Báo phải làm gì về vấn đề đưa ra nghị luận ( có tính chuyển ý )

b. Thân bài : Giải – Phân – Bác – Đánh

+ Giải: Giải thích rõ nội dung tư tưởng, đạo lí ( bằng cách giải thích các từ ngữ,các khái niệm…)

+ Phân:Phân tích các mặt đúng của tư tưởng, đạo lí (dùng dẫn chứng từ cuộc sống và văn học để chứng minh)

+ Bác: Bác bỏ những biểu hiện sai lệch liên quan đến tư tưởng, đạo lí (dùng dẫn chứng từ cuộc sống và văn học để chứng minh)

+ Đánh: Đánh giá ý nghĩa tư tưởng, đạo lí đã nghị luận

c. Kết bài : Tóm – Rút – Phấn

+ Tóm : Tóm tắt, khái quát lại vấn đề đã nghị luận

+ Rút : Rút ra ý nghĩa, bài học nhận thức từ tư tưởng, đạo lí;

+ Phấn : Phấn đấu, suy nghĩ riêng của bản thân về vấn đề nghị luận;

2/ Đối với nghị luận xã hội về một hiện tượng đời sống : đặt Từ khóa cho 3 phần theo kết cấu của bài văn, như sau :

a. Mở bài : Gợi – Đưa – Báo

+ Gợi : Gợi ý ra vấn đề cần nghị luận;

+ Đưa : sau khi gợi thì Đưa vấn đề cần nghị luận ra;

+ Báo : là Báo phải làm gì về vấn đề đưa ra nghị luận ( có tính chuyển ý )

b. Thân bài : Thực – Nguyên – Hậu – Biện

+ Thực : nêu lên Thực trạng hiện tượng đời sống đưa ra nghị luận;

+ Nguyên nhân: là Nguyên nhân nào xảy ra hiện tượng đời sống đó ( nguyên nhân khách quan và chủ quan )

+ Hậu : là Hậu quả của hiện tượng đời sống mang lại, gồm có hậu quả tốt và hậu quả xấu;

+ Biện pháp : là Biện pháp tác động vào hiện tượng đời sống để ngăn chặn (nếu gây ra hậu quả xấu) hoặc phát triển (nếu hậu quả tốt)

c. Kết bài : Tóm – Rút – Phấn

+ Tóm : Tóm tắt, khái quát lại vấn đề đã nghị luận

+ Rút : Rút ra ý nghĩa, bài học từ hiện tượng đời sống đã nghị luận

+ Phấn : Phấn đấu, bày tỏ thái độ của bản thân về hiện tượng đời sống đã nghị luận;

Đề văn ra thường vừa yêu cầu về kiến thức (nằm ở các chủ đề khác nhau), vừa yêu cầu về kĩ năng (nằm ở các thao tác yêu cầu cần thực hiện). Nên học sinh vừa phải học để bổ sung kiến thức cho phong phú, là quá trình tích lũy dần dần, cần có ý thức học tập nghiêm túc; vừa phải rèn luyện các kĩ năng để thực hiện thao tác nghị luận cho đúng phương pháp. Phương pháp hệ thống từ khóa này là giúp học sinh rèn luyện kĩ năng, nhằm gợi mở cho học sinh định hướng tái hiện kiến thức và tiến hành các thao tác để hành văn cho một bài văn nghị luận xã hội có cấu trúc chặt chẽ, lôgic.

Với cách làm bài như vậy sẽ có những ưu điểm sau:

+ Các bước làm bài cơ bản được xác định rõ ràng

+ Học sinh dễ nhớ và việc ôn luyện trở nên dễ dàng hơn, xác định được phạm vi trung tâm của yêu cầu đề bài.

+ Học sinh nhớ được các từ khóa sẽ tránh được việc viết lan man, dàn trải, ý nọ xọ ý kia, không khoa học.

Đối với môn Ngữ văn, quá trình đổi mới phương pháp dạy học, ngoài việc tiến hành các hoạt động sư phạm tác động làm cho học sinh cảm nhận, nắm hiểu những kiến thức về văn học, vấn đề kĩ năng “viết” để trình bày, diễn đạt cảm xúc, suy nghĩ của bản thân là hết sức quan trọng. Kiến thức và kĩ năng mà môn Ngữ văn trong nhà trường phổ thông truyền tải là hết sức“ Tạp mờ ”, cần phải có sự lột tả và dẫn dắt kỉ thuật cụ thể học sinh mới có thể bắt nhịp làm quen và sáng tạo được.

Với phương phápRèn luyện kĩ năng viết bài văn nghị luận bằng từ khóa vừa trình bày, chúng tôi xác định chỉ là định hướng để học sinh dễ nhớ, biết sắp đặt cấu tứ ở mức “Min” nhất, giúp học sinh làm bài đúng hướng, tránh lạc đề. Bên cạnh đó chúng tôi cũng rất  khuyến khích tư duy sáng tạo của các em trong quá trình làm bài, rèn luỵên kĩ năng viết cao hơn.

TRƯỜNG THPT QUY NHƠN mới được thành lập, đội ngũ cán bộ, giáo viên chúng tôi còn nhiều non trẻ, vốn kinh nghiệm chưa nhiều. Để đảm bảo cung cấp cho học sinh những giời học có chất lượng tốt nhất, chúng tôi không ngừng cập nhật thông tin và đổi mới phương pháp dạy học. Đó là con đường duy nhất để nhà trường phát triển và chúng tôi thành đạt. Trong không khí ấm tình đồng nghiệp của diễn đàn này, chúng tôi mạnh dạn đem những “hạt muối” nhỏ bé của mình góp thêm vị mặn cho biển cả. Qua hội thảo này chúng tôi thu hoạch được khá nhiều những kinh nghiệm quý báu. Rất cảm ơn lãnh đạo Sở GD – ĐT đã tạo điều kiện cho chúng tôi có dịp gặp mặt, trao đổi kinh nghiệm qua diễn đàn hội thảo vì sự đổi mới, tiến bộ của nền giáo dục tỉnh nhà.

 

 

Thí sinh rối vì được quyền thay đổi nguyện vọng lần 2

News image

(Dân trí) - Hôm nay, các trường ĐH, CĐ bắt đầu nhận hồ sơ đăng ký xét tuyển NV2. Quy định mới cho phép thí... Xem thêm

Sau bao gian truân, thầy trò An Lạc Thôn đã thi tài tại Thụy Điển

News image

(Dân trí) - Thầy Nguyễn Ngọc Hải, giáo viên Trường THPT An Lạc Thôn (huyện Kế Sách, Sóc Trăng) - người hướng dẫn các em... Xem thêm

Cô thủ khoa giỏi 8 kỳ liên tiếp của ĐH Giao thông vận tải

News image

(Dân trí) - Từng đạt giải Á khôi 1 cuộc thi Miss ĐH Giao thông vận tải năm 2007, mới đây, Đào Diệu Linh xuất... Xem thêm